वार्तापत्र- livedinmaan.com
कोल्हापूर
: गेल्या अनेक वर्षांपासून प्रतीक्षेत असलेल्या कोल्हापूर महानगरपालिकेच्या
सार्वत्रिक निवडणुकीचे बिगुल अखेर वाजले आहे. प्रशासकीय राजवटीचा प्रदीर्घ काळ
संपून आता लोकशाहीचा उत्सव शहरात सुरू झाला असून, १५ जानेवारी २०२६ हा मतदानाचा
ऐतिहासिक दिवस म्हणून निश्चित झाला आहे
१.
महत्त्वाचे निवडणूक वेळापत्रक आणि माहिती राज्य
निवडणूक आयोगाने जाहीर केलेल्या कार्यक्रमानुसार, कोल्हापूर मनपाची निवडणूक प्रक्रिया अंतिम टप्प्यात आहे:
मतदान दिनांक: १५ जानेवारी २०२६, वेळ: सकाळी ७:३० ते सायंकाळी ५:३०,एकूण प्रभाग संख्या: ८१ जागांसाठी निवडणूक होत
आहे
आरक्षण स्थिती: ८१ जागांपैकी ४१ जागा
महिलांसाठी आरक्षित आहेत, तर उर्वरित जागांवर अनुसूचित जाती, जमाती आणि नागरिकांचा
मागास प्रवर्ग (OBC) यांचे आरक्षण निश्चित करण्यात आले आहे.
२.
राजकीय चुरस आणि प्रमुख आघाडी
यावेळी
कोल्हापूरच्या राजकारणात 'महायुती'
विरुद्ध 'महाविकास आघाडी' असा थेट सामना
पाहायला मिळत आहे.
काँग्रेस (सतेज पाटील गट): "कोल्हापूर
कस्सं, तुम्ही म्हणशीला तस्सं!" ही टॅगलाईन घेऊन काँग्रेसने प्रचारात आघाडी
घेतली आहे. खासदार शाहू महाराज छत्रपती आणि सतेज पाटील यांच्या
मार्गदर्शनाखाली
काँग्रेसने शहराच्या विकासाचा प्लॅन मांडला आहे.भाजप-शिवसेना (महायुती): भाजपने 'हिंदुत्व'
आणि 'डबल इंजिन सरकार'च्या कामावर जोर दिला असून, अनेक प्रभागांत हिंदुत्ववादी
कार्यकर्त्यांनी आक्रमक पवित्रा घेतला आहे. उमेदवारी न मिळालेल्या काही बंडखोर
उमेदवारांमुळे महायुतीसमोर आव्हाने उभी राहिली आहेत.
अन्य पक्ष: राष्ट्रवादी काँग्रेस (दोन्ही गट),
शिवसेना (ठाकरे गट) आणि वंचित बहुजन आघाडी यांनीही ठराविक प्रभागांत आपले वर्चस्व
निर्माण करण्याचा प्रयत्न केला आहे.
३.
निवडणुकीतील कळीचे मुद्दे
थेट पाइपलाईन योजना: काळम्मावाडी थेट पाइपलाईन
योजनेच्या श्रेयावरून सत्ताधारी आणि विरोधकांमध्ये जुंपली आहे.
रस्ते आणि कचरा व्यवस्थापन: शहरातील खराब
रस्ते, पार्किंगची समस्या आणि कचरा उठाव हे प्रश्न मतदारांच्या अजेंड्यावर आहेत.
प्रभाग रचना: नवीन प्रभाग रचनेमुळे अनेक
दिग्गज नेत्यांचे प्रभाग बदलले आहेत, ज्याचा फायदा किंवा तोटा कुणाला होणार, याची
मोठी चर्चा गल्लीबोळांत सुरू आहे.
४.
प्रशासकीय सज्जता
महानगरपालिका
प्रशासनाने मतदान केंद्रांवर सीसीटीव्ही यंत्रणा, मतदान कर्मचाऱ्यांचे प्रशिक्षण
आणि ईव्हीएम मशीनची तपासणी पूर्ण केली आहे. 'मतदार सेतू' या पोर्टलच्या माध्यमातून
मतदारांना आपले नाव आणि केंद्र शोधण्याची सुविधा उपलब्ध करून देण्यात आली आहे. कोल्हापूरच्या या निवडणुकीत कोल्हापुरी बाणा आणि राजर्षी शाहू
महाराजांचा विचार यावर कोण बाजी मारणार, हे येत्या काही दिवसांत स्पष्ट होईल.
दोन्ही आघाड्यांनी प्रतिष्ठेची केलेली ही लढाई शहराच्या पुढील पाच वर्षांच्या
भविष्याची दिशा ठरवणारी असेल.
खाली काही प्रमुख प्रभाग आणि संभाव्य लढतींचा
आढावा दिला आहे:
प्रमुख प्रभाग आणि अपेक्षित लढती (संभाव्य)
कोल्हापूरच्या
राजकारणात काही प्रभाग 'हाय-व्होल्टेज' मानले जातात, जिथे दिग्गज नेत्यांची
प्रतिष्ठा पणाला लागली आहे:
प्रभाग
०५ कसबा बावडा -सतेज
पाटील समर्थक विरुद्ध महायुती हा काँग्रेसचा बालेकिल्ला मानला जातो.
प्रभाग २२ राजारामपुरी भाजप (धनंजय महाडिक गट )
विरुद्ध काँग्रेस या भागात व्यापारी वर्ग निर्णायक आहे.प्रभाग ४५ मंगळवारपेठ
शिवसेना (शिंदे गट) विरुद्ध ठाकरे गट शिवसेनेत पडलेल्या फुटीचा प्रभाव येथे दिसेल.प्रभाग
६० रंकाळा परिसर राष्ट्रवादी (अजित पवार गट) विरुद्ध काँग्रेस येथे स्थानिक
विकासाचे मुद्दे प्रभावी ठरत आहेत.
२.
प्रभागनिहाय आरक्षण संरचना (८१ जागा)
या
निवडणुकीत महिला आरक्षणाने अनेक दिग्गजांची गणिते बिघडवली आहेत. एकूण ८१ जागांचे
वर्गीकरण खालीलप्रमाणे आहे:
एकूण जागा: ८१, महिला आरक्षण (५०%): ४१ जागा (यात अनुसूचित
जाती/जमाती आणि खुल्या प्रवर्गातील महिलांचा समावेश आहे).
अनुसूचित जाती (SC): १० ते ११ जागा.अनुसूचित जमाती (ST): लोकसंख्येच्या प्रमाणानुसार १ जागा.नागरिकांचा मागास प्रवर्ग (OBC): साधारणपणे २७% (न्यायालयीन निर्णयानुसार बदलू शकते).खुला प्रवर्ग (General): उर्वरित जागा.
निवडणुकीवर प्रभाव टाकणारे प्रमुख घटक
१.
थेट पाईपलाईनचे श्रेय: दूधगंगा नदीतून शहरात पाणी आणल्याचे श्रेय घेण्यासाठी
महाविकास आघाडी (सतेज पाटील) आणि महायुती (हसन मुश्रीफ व अन्य) यांच्यात सोशल
मीडिया वॉर सुरू आहे.
२.
बावडा विरुद्ध ताराराणी गट: कोल्हापुरात पारंपरिकपणे पाटील आणि महाडिक गटांमधील
संघर्ष या निवडणुकीतही केंद्रस्थानी आहे.
३.
प्रशासकाचा काळ: गेल्या ४-५ वर्षांपासून निवडून आलेले नगरसेवक नसल्याने जनतेमध्ये
कामांबाबतची नाराजी कोणाला फटका बसवणार, हे पाहणे महत्त्वाचे ठरेल.
४.
उमेदवारांसमोरची आव्हाने
बंडखोरी: अनेक प्रभागांत एकाच पक्षातून २-३
इच्छुक असल्याने अधिकृत उमेदवारी जाहीर झाल्यावर बंडखोरी रोखणे हे पक्षांसमोर मोठे
आव्हान असेल.
नवीन मतदार: १८ ते २५ वयोगटातील तरुण मतदारांना
आकर्षित करण्यासाठी सर्वच पक्षांनी 'डिजिटल वॉर रूम्स' सक्रिय केल्या आहेत.
Comment: